De uitspraak in de zaak De Kachel laat veel twijfels bestaan over de zorgvuldigheid waarmee deze zaak door de rechters behandeld is.

Er zijn zeker drie punten die opvallen in de uitspraak (nog los van het feit dat de rechter een wet als toetssteen heeft gebruikt waarover twijfel bestaat voor wat betreft de rechtmatigheid): hij heeft authentieke accountantsrapporten en verklaringen van de eigenaren over de omzetdaling in het café door het rookverbod niet serieus genomen, gesteld dat in 2005 al kon worden ingeschat dat er in 2008 een totaal rookverbod voor de kleine horeca zou komen en zich op het onrealistische uitgangspunt gesteld dat een zaakje als dit financieel in staat is om op eigen kracht een groter pand te kopen/huren

Over het algemeen vinden wij deze uitspraak getuigen van een wereldvreemde instelling van de rechter, die volledig is afgegaan op de informatie uit het overheidskamp (c.q. de Officier van Justitie) en die de beweringen van de verdediging niet serieus heeft onderzocht.

Omzetdaling

De Officier van Justitie beweerde tijdens de behandeling op 6 februari dat ook andere oorzaken dan het rookverbod de plotselinge omzetdaling in juli konden verklaren. Hij noemde daar expliciet de kredietcrisis bij. Maar de eerste serieuze berichten over dat de kredietcrisis uit Amerika naar Nederland kwam overwaaien stammen pas uit oktober 2008. In juli was daar nog geen sprake van. Dat kan dus onmogelijk een verklaring voor de duidelijke omzetdip geven. Verder mag je er van uitgaan dat een eigenaar van een kroeg wel degelijk van zijn klanten te horen krijgt waarom ze niet meer in het café komen. Hij kan de omzetdip beter beoordelen dan een rechter in een ivoren toren.

In de onderstaande grafiek, waarin het percentage omzetterugloop ten opzichte van 2007 voor De Kachel te zien is, is ook duidelijk zichtbaar dat door de beslissing om het rookverbod niet meer toe te passen de record omzetdalingen van juli en augustus weer ongedaan werden gemaakt. En dat, terwijl vanaf oktober wél sprake was van een kredietcrisis. Overigens zijn de omzetdalingen in het tweede kwartaal door de eigenaren verklaard uit het feit dat in 2007 in dit typische voetbalcafé volop gekeken werd naar de prestaties van FC Groningen, waardoor er toen extra omzet werd gedraaid.

Alle cijfers die door De Kachel aan de rechter werden verstrekt waren door een accountant geverifieerd.

Eigen schuld, dikke bult?

Dat is wat de rechter in feite zegt als hij beweert dat de eigenaren van de Kachel, toen ze hun café in 2005 startten, hadden kunnen weten dat er in 2008 een totaal rookverbod zou worden ingevoerd in kleine cafés zonder personeel. Maar in het stappenplan dat toenmalig minister Hoogervorst en de KHN hadden afgesproken, was daar geen sprake van. Er was zelfs op dat moment geen sprake van dat dit plan in 2011 (!) zou leiden tot een totaal rookverbod. De optie om de kleine horeca uit te zonderen van het rookverbod was toen nog steeds reëel. Via de motie Schippers werd in oktober 2007 nog steeds gepoogd om een uitzondering voor de kleine horeca te bewerkstelligen. Daarnaast beloofde minister Klink in het eerste halfjaar van 2008 nog steeds gouden bergen: als het rookverbod zou worden ingevoerd zouden honderdduizenden nieuwe niet-rokende klanten hun weg naar de cafés vinden.

De overheid heeft zich, op zijn zachtst gezegd, niet netjes gedragen bij de voorbereiding van dit rookverbod. Informatie die het tegendeel aangaf van de beweringen van de anti-rooklobby werd genegeerd en de anti-rookpropaganda werd klakkeloos overgenomen in de verdediging van de invoering van het rookverbod. Om dan van beginnende jonge café-eigenaren te verwachten dat ze dit allemaal op zich af hadden moeten zien komen is volkomen onrealistisch.

Verhuizen?

Ronduit belachelijk is ook de suggestie van de rechter dat, als er geen ruimte is voor een rookruimte, de kroegeigenaren maar een nieuw etablissement moeten gaan kopen of huren. Dit kleine café van 37 m2 was al met veel geleend geld opgezet. Dat is tijdens de zitting van 6 februari ook ter sprake gekomen. Ook is open beschreven hoeveel maandinkomsten de beide eigenaren uit dit café konden genereren. Een rechter die een beetje kan rekenen had uit de voorhanden informatie gemakkelijk kunnen berekenen dat dit een onmogelijke suggestie is.

Europees recht

Een klein lichtpuntje in dit vonnis is er wel: de rechter geeft toe dat de Europese concurrentiewetgeving voor dit café niet van toepassing is, maar voor cafés vlakbij de landsgrenzen kan dit blijkbaar wel een belangrijk argument zijn in rechtzaken die in het kader van de Wet Economische Delicten worden gevoerd...

Laten we hopen dat de hoger beroep en cassatierechters hun huiswerk beter doen dan deze drie politierechters. 

Volledige tekst van de uitspraak